MBA Truyền Thống – “Chiếc Áo Chật” Cho Cơn Bão Khủng Hoảng Tại Việt Nam

Trong hơn hai thập kỷ qua, tấm bằng MBA (Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh) luôn được coi là “chứng chỉ quyền lực” để bước chân vào giới tinh hoa lãnh đạo. Thế nhưng, tại sao trong những cuộc khủng hoảng kinh tế gần đây, nhiều doanh nghiệp được chèo lái bởi các CEO có bằng cấp quốc tế vẫn chao đảo, thậm chí sụp đổ?

Câu trả lời nằm ở sự lệch pha giữa Lý thuyết hàn lâm và Thực tế khắc nghiệt của môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

1. Sự lạc hậu của các mô hình quản trị “tĩnh”

Hầu hết chương trình MBA truyền thống dựa trên các case study từ những tập đoàn khổng lồ tại Mỹ hoặc Châu Âu trong điều kiện thị trường ổn định. Tuy nhiên, Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở lớn nhưng tính biến động cực cao. Khi khủng hoảng xảy ra, các công thức về tài chính hay tiếp thị trong giáo trình trở nên bất lực trước sự đứt gãy chuỗi cung ứng cục bộ hoặc sự thay đổi đột ngột về chính sách.

2. Lỗ hổng trong quản trị “Con người thực chất”

MBA dạy chúng ta cách quản trị con người như những con số trên bảng tính. Nhưng tại Việt Nam, quản trị là câu chuyện của tâm lý, văn hóa và sự linh hoạt. Khủng hoảng không chỉ là thiếu vốn, mà là sự rệu rã về tinh thần của đội ngũ. Các mô hình cũ thiếu đi một Hệ điều hành quản trị nhân lực đủ mạnh để duy trì hiệu suất trong điều kiện áp lực cực hạn.

3. CEO hay “Thợ giải quyết sự vụ”?

Một thực trạng đáng buồn là nhiều CEO sau khi học MBA về vẫn sa lầy vào “việc không tên”. Họ có kiến thức vĩ mô nhưng thiếu bộ công cụ thực thi để hệ thống tự vận hành. Khi khủng hoảng ập đến, thay vì đứng ở đài quan sát để điều phối chiến lược, các CEO lại phải xuống “cận chiến”, dẫn đến tình trạng kiệt sức và mất phương hướng.

4. Sự vắng bóng của một “Học thuyết quản trị bản địa”

Chúng ta đang mượn “linh hồn” quản trị của phương Tây để áp dụng vào “cơ thể” doanh nghiệp Việt. Sự thiếu tương thích này chính là kẽ hở lớn nhất. Đã đến lúc chúng ta cần một chuẩn mực mới – nơi tri thức quốc tế được mã hóa lại để phù hợp với thực tế Việt Nam.

G23.0 – CÂU TRẢ LỜI CHO KỶ NGUYÊN BIẾN ĐỘNG

Nhận diện được những lỗ hổng đó, EAS Việt Nam đã định nghĩa lại quản trị cấp cao thông qua Học thuyết G23.0. Đây không phải là một chương trình đào tạo lý thuyết, mà là quá trình “tái cấu trúc hệ điều hành” của nhà lãnh đạo:

Từ Quản trị tĩnh sang Quản trị động: Khả năng thích ứng tức thời với mọi biến số khủng hoảng.
Chuẩn IHHRM G23.0: Biến nhân sự thành tài sản chiến lược, không phải chi phí.
Tư duy Lãnh đạo đa năng: Giải phóng CEO khỏi sự lệ thuộc vào bộ máy, tạo ra sự tự do trong điều hành.